ساير احكام طواف و حج : چنان كه گذشت طواف از اركان حج به شمار مىرود و ترك عمدى آن موجب بطلان حج مىشود ؛ ليكن در اينكه موجب بطلان احرام نيز مىگردد يا اينكه با عدول به عمرهء مفرده و به جا آوردن اعمال آن از احرام خارج مىشود ، اختلاف است . 77 جايگاه طواف در مناسك حج تمتع ، بعد از وقوفين و اعمال منى است و مقدم داشتن آن بر وقوفين جايز و صحيح نيست ، مگر براى معذوران ، همچون زنانى كه بيم دارند بعد از بازگشت از منى مبتلا به حيض يا نفاس شوند و يا كهنسالان يا بيمارانى كه ناتوان از انجام دادن طواف در شلوغى و ازدحام‌اند . جايز است اين افراد قبل از رفتن به عرفات طواف كنند . بر اين قول ادعاى اجماع شده است ؛ ليكن از برخى قول به جواز تقديم طواف بر وقوفين ، حتى براى غير معذوران نقل شده است . 78 بنابر قول مشهور ، تقديم طواف بر وقوفين براى كسى كه حج قران ( - - ) حج قران ) يا افراد ( - - ) حج افراد ) به جا مىآورد مطلقا جايز است . بر اين قول ادعاى اجماع نيز شده است . 79 كسى كه از روى فراموشى يا سهو طواف را ترك كرده و سعى به جا آورده است ، چنانچه قبل از فوت وقت متذكر شود بايد طواف را به جا آورد ؛ اما اگر بعد از فوت وقت متوجه شود به قول مشهور حجش صحيح است و بايد قضاى طواف را به جا آورد و چنانچه براى خودش امكان نداشت بايد نايب بگيرد . البته در اينكه بايد سعى را نيز اعاده كند يا نه ، اختلاف است . 80 طواف و عمره الف . عمرهء تمتع : دومين عمل از واجبات عمرهء تمتع ، طواف است . طواف از اركان عمرهء تمتع است و ترك عمدى آن تا آنكه وقت به جا آوردن آن بگذرد ، موجب بطلان عمره است . وقت فوت آن زمانى است كه اگر بخواهد آن را با اعمال پس از آن انجام دهد به وقوف در عرفات نمىرسد . 81